Europese Unie

Europees Verzoekschrift van EuroLyme België

Het EU-verzoekschrift van het van oorsprong Belgische EuroLyme [1] werd in 2024 gepubliceerd op de website van het Europees Parlement. Het onderwerp van de petitie is: "Betrouwbare bloedtesten voor de ziekte van Lyme (waaronder tests die het einde van een actieve borrelia-infectie aantonen)".

Presentatie

John Vandeput heeft het verzoekschrift op 7 april 2025 gepresenteerd aan de leden van de PETI/verzoekschrift-commissie van het Europees Parlement.

Er is een video van de presentatie (minuut 15.06 - 15.38) in het Engels [2] en in het Nederlands [3].

In 2026 steunen reeds 19 Europese patiëntengroepen uit 15 landen dit verzoekschrift, waaronder de Lymevereniging en Stichting Tekenbeetziekten.

De boodschap van de presentatie :

• In 2018, keurde het Europees Parlement de resolutie over de ziekte van Lyme goed [4].
• Sinds de stemming over deze resolutie is helaas nog maar heel weinig van de aanbevelingen ervan uitgevoerd. Omdat de betrouwbaarheid van bestaande Lyme-bloedtesten niet goed onderzocht is, is er een grote vergelijking nodig.
• Dit is van belang om dat vergelijkend onderzoek naar behandelingen, dat gebaseerd is op tests die het einde van een actieve infectie kunnen aantonen (zelfs indien experimenteel), een nauwkeuriger beeld geven van het resultaat van een behandeling. Daarom heeft herhaald testen van een patiëntengroep, extra aandacht nodig. Voor Europa stelt EuroLyme voor om 9 Borrelia-soorten mee te nemen in de vergelijking, en de bloedtesten om te vergelijken zijn: DualDur, Phelix Phage, EliSpot, verschillende geëvolueerde ELISA, en verschillende geëvolueerde Blots.

Reactie Directoraat-Generaal

Olga Tkachenko van het Directoraat-Generaal Gezondheid en Voedselveiligheid van de Europese Commissie benoemt de volgende punten als reactie op de presentatie van EuroLyme:

• Neuroborreliose wordt op EU-niveau gerapporteerd sinds 2018 door de lidstaten.
• Er komt een EU reference laboratorium for Public Health, High Risk, Emerging and Zoonotic Pathogens [5].
• Er is een nieuwe richtlijn binnen het Framework Individual Diagnostic Tests, regulation 2017 746, met strengere eisen aan 'safety, clinic evidence, performane, stronger control by independent bodies, and documents by the manufacturer accompanying the tests'. Van het laatste zegt ze dat die ook voor vergelijkingen gebruikt kunnen worden.
• Er wordt gewerkt aan een First Epidemiological Report van de ECDC.
• Ze bevestigt dat de Europese Commissie heeft gevraagd om een studie: een lijst van high-burden under-researched medical conditions; Chronische Lyme staat op deze lijst [6].
• In het kader van One Health wordt er ook gewerkt aan meer 'animal surveillance'.
• Ze noemt verder diverse onderzoeksprojecten (HILYSENS, ID-Lyme en Dualdur; ook NanoLyme dat met nanotechnologie en AI de detectie wil verbeteren) die al vanuit Horizon gesubsidieerd zijn.
• Verder noemt ze dat patiëntenorganisaties vooral welkom zijn zelf onderzoeksconsortia te starten en projecten in te dienen.

Olga Tkachenko zegt niets over diagnose en behandeling, noch over de geëvolueerde en nieuwe bloedtesten.

Reactie Europarlementariërs: unanieme steun

De Europarlementariërs reageren met het volgende:

• Bedanken de Europese Commissie voor het opsommen van de acties in het verleden en vragen naar méér Europese acties.
• Benoemen de misdiagnoses en de vals-negatieve uitkomsten en de verschillen in testpraktijken in diverse landen, de vertragingen in de diagnose, maar ook de tekortschietende behandelingen.
• Pleiten voor harmonisatie van testpraktijken.
• Benadrukken het belang van het afstemmen van EU-initiatieven op de behoeften van patiënten.
• Pleiten ervoor om het verzoekschrift open te houden.

EuroLyme kreeg unanieme steun van alle fracties in het Europees Parlement.

Daarop volgen afsluitende opmerkingen van John Vandeput:

• De referentielaboratoria die u hebt ontworpen, moeten rekening houden met alle soorten Borrelia.
• De 2018 resolutie beschrijft dat de huidige vergoede tests veel foute resultaten geven.
• Europese Commissie heeft geïnvesteerd in DualDur, toch wordt de test weinig gebruikt.
• We hebben niet voldoende gegevens over de bloedtesten om richtlijnen te schrijven.
• En hetzelfde geldt voor bloedonderzoek in de praktijk, waarvan het resultaat altijd in twijfel wordt getrokken, waarmee de duur van de behandeling ook in twijfel wordt getrokken.
• In alle landen ontkennen overheidssystemen dat sommige bloedtesten het einde kunnen tonen aan een actieve infectie.

Opvolging

Eind 2025 volgt een parlementaire schriftelijke vraag E-003360/2025 van Ierse Europarlementariërs Kathleen Funchion en Lynn Boylan over geëvolueerde en nieuwe bloedtesten voor de ziekte van Lyme. De vragen [7]:
1. Hoe beoordeelt de Commissie de geëvolueerde en nieuwe bloedtesten?
2. Welke bloedtesten is de Commissie van plan te gebruiken om het aantal gevallen van de ziekte van Lyme te tellen?

Commissaris Várhelyi geeft een antwoordtekst zonder reactie op de vragen (3 november 2025) [8].

Begin 2026 volgt er een parlementaire schriftelijke vraag E-000634/2026 van de Ierse Europarlementariër Cynthia Ní Mhurchú: over de voorstellen die gedaan tijdens de presentatie van het EuroLyme EU-verzoekschrift. De vraagtekst [9]:

• Welke vooruitgang is er geboekt naar aanleiding van verzoekschrift nr. 0986/2023 van John Vandeput namens EuroLyme, voorgesteld op 7 april 2025 aan de parlementaire commissie voor verzoekschriften(PETI), betreffende (1) de drie voorstellen van Europarlementariërs Cynthia Ní Mhurchú en Sandra Gómez López (de oprichting van een werkgroep, de uitwisseling van beste praktijken en de oprichting van een databank van besmette personen), (2) het verzoek van de voorzitter van de commissie om onafhankelijk toezicht op Borrelia-bloedtesten door fabrikanten en (3) de evaluatie door Europese instellingen van nieuwere en geëvolueerde bloedtesten voor de ziekte van Lyme op een manier die op overtuigende wijze hun verwachte nut aan medische professionals aantoont, gezien het aanvullend antwoord van de Commissie van 3 november 2025 (Mededeling aan de leden, hoofdstuk 4) niet in ging op de inhoudelijke argumenten van het verzoekschrift?

Deze vraagtekst en het komende antwoord is een formele stap om het verzoekschrift opnieuw te agenderen.

Discussie

Ondergefinancierde ziekten passen niet in de procedures van de projectfinanciering zoals Horizon van de Europese Unie. De Europese Commissie kan zelf een projectvoorstel maken en een uitvoerder zoeken. Voor een projectvoorstel onder Horizon is internationale samenwerking vereist en de kans dat een projectvoorstel door de selectieprocedures komt is klein.